Merhaba arkadaşlar.
Bugün okula gitmemem sebebi ile derslerimle ilgili biraz genel çalışma yaptım, hazır çalışma yapmışken kısmi olarak neden bunları oyun ile ilgili hale getirmeyeyim dedim. Çok çok basit miktarda akademik bilgi ve tahminen gözardı edilemeyecek miktarda can sıkıntısı içerebilir; ancak dilerim buna rağmen ilginizi çekebilir.
Öncelikle konunun ne olduğundan bahsedeyim: Konu temel olarak devlet politikalarının seçenekleri ile ilgili. Gerek ekonomide, gerek yönetimsel olarak "Yapılması gereken nedir?" sorusuna verilen alternatif cevapları basit bir taslaktan yardım alarak (bir bilgisayar oyunu taslağından söz ediyorum) kafanızda azar azar şimşekler çaktırmaya çalışacağım. Dilerim hem sizler, hem de sanal ülkemiz için de faydalı olur. Şahsen benim için de faydalı oldu çünkü, genel tekrar açısından.
Giriş olarak, başlıklarımı açıklamak istiyorum:
A) Yönetim Politikası
a) Yerinden Yönetim Politikası
b) Merkezi Yönetim Politikası
B) Ekonomik Sistem Politikası
a) Serbest Piyasa ( "Laissez-faire" ) Ekonomisi
b) Devlet Kapitalizmi
c) Müdahalecilik
d) Planlı Ekonomi
C) Ticaret Politikası
a) Korumacılık
b) Serbest Ticaret
Bu şemaya ek olarak, şu anda yapısı tam oturmamış olan bir D başlığı daha var: Sosyal, Siyasal ve Diplomatik Politikalar. Bu bölümün oyun dinamiklerinde daha farklı incelemeler ve daha çok eleştiri gerektirmesi nedeniyle şimdilik bu bölümü ileriye bırakmayı tercih ediyorum.
Bu yazıda bahsettiğim başlıkları da daha çok oyun sistemi odaklı incelemeye çalışacağım, bu nedenle daha çok kişisel tanımlarım üzerinden gitmeye ihtiyacım var ve burada yazdığım bilgilerin akademik olarak sorgulamasının %100 mümkün olmadığını önceden belirtmeye ihtiyaç duydum. Başlıklardan bazıları oyun sistemiyle ilgili değil gibi gözükse de dahil olduğunu düşündüğüm için onları da ekledim; umarım bu başlıklar altında yaptığım açıklamalar yeterli olacaktır.
Bugünkü metinde, tamamının tek bir makaleye sığmamış olması nedeni ile sadece A ve B bölümlerini yayınlayabileceğim, sanırım bu da uzunluk meselesini kısmen halledecektir.
İyi okumalar!
A) Yönetim Politikaları Hakkında
a) Merkezi Yönetim
Oyun dinamiklerine göre uygulanması en basit olan, gerçek hayatta da eski çağlardan beri uygulanagelen en bilindik yönetim politikasıdır. Merkezi yönetim iki şekilde olabilir: Yerinden yönetim ile birlikte, merkezi yönetime yetki ağırlığının verilmesi ile ya da yerel yönetimin olmaması ile (teknik anlamda siyasi ve idari yönetimin ayrılması ya da ayrılmamasına göre, diyebiliriz). Oyunda daha çok gördüğümüz durum ikincisi oluyor.
Bölgelerde herhangi bir kurumlaşma olmadığı düşünülürse, yerel yönetim ile merkezi yönetim arasındaki farklar oyun içinde daha çok bütçe açısından olacaktır. Bu açıdan bakarsak, merkezi yönetim de belki de oyunda alternatifi olmayan bir sistemi ifade eder: Tüm bölgelerin oyun dinamikleri içinde yer alan seçimler sonucunda gelen iktidar ile ve tek bir bütçeden yönetilmesi.
b) Yerinden Yönetim
Bu sistemin oyunda belki de hiçbir örneği yoktur, hatta belki de nasıl uygulanabileceği bile ciddi bir soru işaretidir. Bu konuda daha çok "Yerel yönetimi oyun dinamiklerine göre nasıl uygulayabiliriz?" sorusuna cevap vermeye çalışacağım.
Oyun dinamiklerini düşünürsek, iki türlü bir adaptasyon yapabiliriz:
-
Oyun haritasına göre bölgelere ayırarak ve her bir bölgeye kendi ekonomik sistemini kurdurarak. Oyun nüfusu düşünüldüğünde bunun yapılması zor bir ihtimaldir, ancak oluşturulduğu taktirde rekabet ve bunun sonucunda gelişmenin hızlanmasını sağlaması olasıdır. Bu adaptasyonun yapılabilmesi için oyunun daha çok nüfus ve ek dinamiklere ihtiyacı olduğunu düşünüyorum, ancak nüfusu fazla ama askeri olarak zayıf ülkelerin kısmen kullanabileceği bir sistem olabilir. Özellikle Osmanlı'daki tımar sisteminden alıntılanarak oluşturulabilecek bir "bölgesel üretime dayalı askeri birlik" kavramı daha ileride ülkenin güçlü askeri birliklerinin var olmasına neden olabilir (tabii bu askeri birliklerin hammadde gibi ihtiyaçlarını yurtdışından da sağlayacakları gözönüne alınırsa).
-
İşgal edilen bölgelerde ikinci ve oyun dinamiklerinden ayrı bir yönetim oluşturarak. Bu bölgelerin ayrı bir ülke gibi yönetilmesi bölgenin merkezi yönetime yük olmadan gelişmesini sağlayabilir, ancak sonunda olası bir iç çatışma halinde bölgenin bağımsızlaştırılması ve bölgenin ait olduğu ülkenin TO'lanması sonucu bölgenin kaybedilmesine neden olabilir. Ancak böyle bir durum yaşanmazsa ve iyi olasılıklar gerçekleşirse bölgenin savunmasının merkeze bağlı olan halinden daha hızlı gelişebileceği söylenebilir.
B) Ekonomik Sistem Politikası
a) Serbest Piyasa ( "Laissez-faire" ) Ekonomisi
Gerçek dünyada da, sanal dünyada da yaygın olarak gözüken ekonomi sistemidir. Temel ideali devletin ekonomik sisteme hiçbir şekilde müdahale etmeyerek, oyun dinamikleri üzerinden incelersek devlet şirketlerinin kaldırılması ve vergilerin minimum düzeye indirilmesi ile devletin ekonomide pasifleştirilmesidir.
Özellikle ülke pazarında rekabetin ve çeşitliliğin artması açısından en verimli yöntemlerden biri olsa da, stabil olmamasından dolayı zor durumlarda sığınılması çok da sağlıklı olmayan bir yöntemdir. Uzun vadede pazara yeni elemanların girmesini önleyecek kapasiteye varabilmesi riski de yüksektir.
Bazı ülkelerde devlet kapitalizmine yaklaşarak devletin de şirketler aracılığı ile bir girişimci olarak rol aldığı bir sistem haline dönüşebilir.
b) Devlet Kapitalizmi
Devletçilik ilkesine benzer bir sistem olarak kabul edilebilir. Temel olarak devletin liderliğinde bir ekonomik yapılanmayı savunur. Oyuna adapte edildiğinde tanımı "Devletin hem her sektöre aktif olarak girerek hem de vergileri düzenleyerek girişimci ve denetimci rollerini bir arada üstlenmesi" olarak yapılabilir. Oyunda en popüler ekonomik sistem olduğunu söyleyebiliriz.
Devletin denetleyici rolünü öncelik olarak kabul etmesi halinde özellikle küçük kapitaller haricinde bütün kapitalleri dizginleme (hatta durdurma) rolünü üstlenebilirken, girişimci rolünü öncelik haline verdiği taktirde serbest piyasa ekonomisine geçiş için en elverişli sistem haline gelebilir.
c) Müdahalecilik
Devlet kapitalizminin denetleyici rolüne ağırlık vermesi halinde geçişi sağlanabilecek ekonomik sistemdir. Ancak müdahalesi sadece vergi gibi yöntemlerle kalmaz; teşvik edici ya da engelleyici bir yapıya da sahiptir (ağırlıklı olarak da engelleyici).
Genelde devlet ağırlıklı ancak özel ekonominin de kısmen aktif bulunduğu, özellikle taze ekonomilerde görülebilir. Ekonomide bütün temel ihtiyaçlar (oyun içinde tüm sektörlerdeki üretimler olarak görülebilir) üretimi devletin kontrol ve denetimindedir. Özel ekonominin zayıf olması devletin fiillerine göre planlı ekonomiye ya da devlet kapitalizmine geçişe neden olur.
d) Planlı Ekonomi
Üretimin neredeyse tamamen devlet elinde olduğu sistemdir, bu Serbest Piyasa Ekonomisi'nin zıttı olduğunu söyleyebiliriz.
Bu sistem oyunda daha çok komün sisteminin uygulandığı ülkelerde kullanılsa da, ekonomi açısından güçsüz bir kitleye sahip ülkelerde kullanılması ilk gelişim dönemlerinde faydalı olabilir. Özel ekonomi kavramı bu sistemde bulunmaz, devlet tek girişimci olarak piyasanın kendisidir. Rekabet yoktur, piyasa cansızdır; pazar bir anlamda depo ve tüketiciler bu depodan ihtiyacı olan ürünü kullanan bireyler gibidir.
Not: Gerçek dünyada (b) ve (c) maddeleri "Karma Ekonomi" başlığı altında incelenebilir.
--- İlk parça sonu ---
Previous article:
Sözleşme Sistemi Hakkında (12 years ago)
Next article:
Çalışma - 2. Kısım (12 years ago)